Author avatar
Trần Thọ
233 -297

Trần Thọ, tự Thừa Tộ, người huyện An Hán, quận Ba Tây, sinh năm Kiến Hưng thứ 11 nhà Thục (233), mất năm Nguyên Khang thứ bảy nhà Tấn (297).

Thời trẻ, Trần Thọ dốc chí vào sự nghiệp sử học, bái Tiêu Chu làm thầy. Nghiên cứu các sách Thượng thư, Xuân Thu tam truyện, Sử ký, Hán thư. Thời Thục Hán, ông đảm nhiệm các chức Vệ tướng quân Chủ bạ, Đông quan Bí thư lang, Tán kỵ Hoàng môn thị lang, sau vì các thế lực quyền quý bài xích cho nên bị bãi chức.

Sau khi Thục Hán diệt vong, Trần Thọ làm quan nhà Tấn, giữ chức Trước tác lang, Thái thú Trường Bình, Trị thư thị ngự sử. Trong thời gian này ông biên soạn các trước tác như Cổ quốc chí, Ích bộ kỳ cựu truyện, Gia Cát Lượng tập và cuốn sử Tam quốc chí. Ba tác phẩm kể trên nay đều đã tán lạc, thất truyền.

Tam quốc chí là sử liệu chính thức về thời đại Tam Quốc, do sử gia Trần Thọ (陈寿) biên soạn hoàn chỉnh vào những năm cuối thế kỷ thứ ba, sau khi nhà Tấn thống nhất Trung Quốc chưa lâu, do đó các sự kiện lịch sử vẫn còn rất mới, truy tìm được rõ căn cứ, tác giả ghi chép lại khá đầy đủ, chân thực, có gốc ngọn. Sách viết xong dâng lên Tấn Vũ đế, toàn sách có 66 thiên, gồm (01 thiên Tự lục, nay đã thất truyền), và ba phần sử liệu riêng biệt: Ngụy thư (30 thiên), Thục thư (15 thiên), Ngô thư (20 thiên).

Khi viết Tam quốc chí, Trần Thọ đã sưu tầm và căn cứ vào nhiều loại sử liệu của các tác giả khác như Ngụy thư của Vương Thẩm, Ngụy lược của Ngư Hoạn, Ngô thư của Vi Chiêu. Riêng Thục Hán không đặt chức quan chép sử nên không có ghi chép, Trần Thọ phải tự thu thập tư liệu để biên soạn. Sau khi Tam quốc chí hoàn thành, sách ấy được người đời rất khen ngợi, cho rằng Trần Thọ là “giỏi tự sự, có tài của bậc lương sử”. “Đa phần khuyên răn, làm rõ được mất, có ích cho phong hóa.”

Dẫu vậy, ngọc đẹp vẫn có tì vết, Tam quốc chí cũng vậy, cái thiếu sót rất lớn của cuốn sử này chính là nó chỉ có phần “Kỷ”, “Truyện” mà thiếu hẳn các phần “Biểu”, “Chí”, cho nên thiếu hẳn nội dung về điển chương chế độ. Một khuyết điểm khác lớn hơn, đó là nội dung ghi chép của sách quá cô đọng, giản lược, thành ra khó hiểu, một số chi tiết rất khó đánh giá đúng mức.

Sau khi Trần Thọ mất hơn trăm năm, thêm nhiều sử liệu về thời Tam quốc xuất hiện. Vào thời Nam Bắc triều, Tống Văn đế lệnh cho Bùi Tùng Chi, là sử gia của triều Tống chú thích Tam quốc chí, Bùi Tùng Chi bèn thu thập sử liệu để bổ sung các phần mà Tam quốc chí không chép hoặc ghi chép thiếu. Tổng số sách mà Bùi Tùng Chi dẫn dụng để bổ chú thêm vào Tam quốc chí lên đến hơn 200 tác phẩm. Từ đấy mở ra con đường mới rộng rãi cho Tam quốc chí lan truyền, Bùi Tùng Chi xứng đáng là công thần của Tam quốc chí.
Павелко федерация футбола украиныкак увеличить губы без макияжаzev technologies fulcrum ultimate trigger kit

Tác phẩm của Trần Thọ
Tác giả khác